W naszym przypadku jej wielkość to iloczyn kwadratu prędkości i masy całkowitej naszego pojazdu, podzielony przez promień krzywizny toru po którym się poruszamy. Proste. Właśnie ze względu na siłę odśrodkową zakręty na drogach, przeznaczone do pokonywania ze znaczną prędkością, profiluje się podnosząc ich zewnętrzną krawędź. Dzięki takiemu zabiegowi, w układzie związanym z samochodem wypadkowa siły ciążenia i siły odśrodkowej ma mniejszą składową równoległą do płaszczyzny jezdni, zmniejszając ryzyko poślizgu i wypadnięcia z zakrętu. Aby samochód poruszający się po łuku nie wypadł z niego, musi na niego działać siła dośrodkowa. Tę siłę dośrodkową musi zapewnić poprzeczna do kierunku jazdy siła tarcia opon o nawierzchnię. Gdy będzie ona zbyt mała (np. na mokrej lub oblodzonej drodze), dojdzie do poślizgu i samochód zacznie poruszać się po łuku o promieniu większym niż promień zakrętu, lub wręcz po prostej.

Przedstawiony powyżej schemat działania sił w czasie pokonywania zakrętu jest bardzo uproszczony ponieważ w rzeczywistości do pewnego momentu działaniu siły odśrodkowej przeciwstawiają się, oprócz sił tarcia, sprężyste elementy zawieszenia pojazdu jak i również elastyczność opon. Kierowco! Masz  bardzo duży wpływ na zachowanie pojazdu w czasie pokonywania zakrętów. Pamiętając o czynnikach, wpływających na wielkość siły odśrodkowej możesz ją ograniczyć przez zmniejszenie prędkości. Możesz także dążyć do „prostowania zakrętów”. Polega ono na niewielkim ścinaniu zakrętów, przy czym dla bezpieczeństwa należy cały czas utrzymywać samochód na swoim pasie ruchu, w miarę potrzeby zbliżając się i oddalając od jego zewnętrznej i wewnętrznej krawędzi.

Życzę Tobie abyś galopując „mustangiem” nie przekroczył nigdy poprzecznej siły tarcia opon o nawierzchnię. Zaworem bezpieczeństwa niech pozostaną sprężyste elementy zawieszenia i opon.

Ważnym czynnikiem w doborze opon jest oczywiście cena, ale czy najważniejszym? Czy do samochodu średniej lub niskiej klasy potrzebujemy opon najdroższych gdzie w wielu przypadkach płacimy za markę? Czy może wybrać opony ze średniej półki cenowej i czuć się tak samo bezpiecznie jak przy wyborze opon premium? Osobiście jestem użytkownikiem Opla Astry i posiadaczem opon letnich Michelin i zimowych Goodyeara. Powiem szczerze, że niedługo będę musiał pomyśleć o kupnie nowych i nie wiem czy na pewno kupię te z wysokiej półki, bo po prostu dla mnie są trochę za drogie. Kupię na pewno trochę tańsze i myślę, że niewiele stracę. Po wielu latach handlowania ogumieniem uważam, że bardzo dobrą oponą, nie odbiegającą jakością od najlepszych jest Vredestein. Polecam ją wszystkim moim klientom, którzy poszukują opony tańszej ale jakościowo dobrej.

Są także kierowcy, którzy jeżdżą bardzo mało i z założenia poszukują opony taniej. Każda opona jest dopuszczona do ruchu i każda opona będzie w miarę dobrze się sprawowała. Najważniejsze jest natomiast dokładnie zapoznać się z opisami i opiniami na temat danych opon. Myślę, że każdy dobry sprzedawca będzie miał coś do powiedzenia na temat opon, które nas interesują i na pewno chętnie pomoże w doborze ogumienia. Jest wiele marek firm oponiarskich, które są mało znane na naszym rynku, i które z założenia są tańsze aby przebić się przez rynek. Dlatego pytajmy handlowca dlaczego właśnie te a nie inne, jakie mają właściwości na drodze suche i mokrej, czy są głośne i trwałe. Myślę, że sprzedawca oferując taką oponę będzie miał dużo wiadomości na temat oferowanego produktu.

Bardzo ważnym argumentem przy kupnie opon jest ich dostępność, zdarza się, że krótko po zakupie jedna z opon uszkodzi się i trzeba po prostu ją dokupić, i tu powstaje nieraz problem, bo okazuje się, że tej opony nie można np. z różnych względów sprowadzić. Oczywiście nie na wszystkie przypadki braków asortymentowych sprzedawca ma wpływ (dzieje się tak w ostatnich latach z dostępnością opon zimowych) ale popytajmy czy oponę, którą chcemy kupić nie wycofali ostatnio z produkcji. Ja radziłbym popytać o w miarę „świeże” bieżniki, chyba że wycofywane modele można kupić taniej, ale to już osobny temat.

Decydującym argumentem przy doborze opon jest też nasze poczucie bezpieczeństwa. Często kupując nowy samochód chcemy mieć opony najwyższej klasy bez względu na cenę, ufając markom sprawdzonym przez lata. To do tych opon jesteśmy przekonani i nie ma tu na siłę coś zmieniać. Kupując nową wypasioną furę musimy mieć oczywiście wypasione opony, ja to rozumiem i popieram. Natomiast często spotykam się ze stwierdzeniem, że opony są potrzebne do samochodu, którym jeździ żona i panowie proszą o ogumienie najtańsze, byle by było. Panowie, dbajcie o wasze skarby, panie są coraz bardziej doświadczone w sprawach motoryzacji i może się okazać, że czyjaś żona zorientuje się, że opony na ich samochodach to ostatni sort. Nasze drogie panie często też jeżdżą szybko i agresywnie, dlatego też potrzebują dobrych, markowych opon.

Reasumując, dobierajmy opony do naszych potrzeb, nie przepłacajmy jeśli nie musimy, ale też nie kupujmy najtańszych dla samego kupowania, bo to do niczego nie prowadzi, a wręcz przeciwnie, rodzi konflikty bo okazuje się, że towar kupiony przez nas nie spełnia naszych oczekiwań. Pytajmy jak najwięcej o oponach, które nas interesują, lub które nam polecają. Na pewno nikomu nie będę polecał kupna opon używanych ponieważ z zasady nie oferuję towaru niewiadomego pochodzenia. Opony używane sprowadzane są z Europy zachodniej, często wymontowywane z samochodów ulegających wypadkom. Poza tym nigdy nie dowiemy się dlaczego użytkownik niemiecki czy holenderski zdecydował się na wymianę opon. Jest to temat na dłuższy opis więc zakończę radą: lepiej kupić tanią oponę nową niż używaną.

Opony zimowe

Dlatego w ciepłe czy wręcz gorące letnie dni ścierają się dużo szybciej. Ich konstrukcja zbudowana jest w taki sposób aby zapewniały maksymalną przyczepność na oblodzonych czy zaśnieżonych drogach. Dlatego jazda latem na oponach zimowych nie jest najlepszym pomysłem. Uciążliwe stają się piski opon pokonując zakręty z większą prędkością czy hamując na prostej drodze. Również droga hamowania na oponach zimowych znacznie się wydłuża (proporcjonalnie do hamowania zimą na letnich oponach).

Jedyna uzasadniona sytuacja do jazdy latem na oponach zimowych to chęć celowego dobicia opon. Jest to dobre rozwiązanie, jeżeli nasze zimówki mają np. 3 mm czyli można jeszcze chwilę latem pojeździć ale na zimę z pewnością się już nie nadają (zalecane min. to 4 mm).  W takim wypadku należy pamiętać, że poruszamy się na oponach zimowych – możliwe objawy to: wydłużenie drogi hamowania, głośniejsza praca opony, tendencja do pływania na zakrętach.

Do niedawna opony asymetryczne występowały wyłącznie jako opony letnie. Jednak intensywne prace nad rozwojem opon zimowych sprawiły, że obecnie występują one zarówno w ofercie letniej, jak i zimowej. Opony asymetryczne charakteryzują się różnym układem rowków z lewej i z prawej strony bieżnika. Typów rzeźby bieżnika asymetrycznego jest wiele. Jedne posiadają leprze osiągi na suchej nawierzchni dzięki sztywnym blokom, inne lepiej sprawują się na mokrej nawierzchni przez rozbudowany system rowków i lamelek. Opony asymetryczne mogą łączyć rożne rozwiązania, zapewniając większą uniwersalność osiągów.

W oponach asymetrycznych zewnętrzna strona bieżnika zwykle zbudowana jest z większych bloków, odpowiadających za jazdę po suchej nawierzchni i w zakrętach,  natomiast strona wewnętrzna ze względu na układ i ilość rowków zapewnia właściwe zachowanie na mokrej drodze. Opony asymetryczne bardzo często mają też centralny, masywny pasek zapewniający stabilność jazdy na wprost. Zasada pracy opony asymetrycznej polega na jak najlepszym wykorzystaniu rozkładu sił i nacisków powstających w czasie ruchu pojazdu: podczas przyśpieszania, hamowania, jazdy na prostej czy w zakrętach.

Zalety opon asymetrycznych:
Możliwość łączenia osiągów, których uzyskanie byłoby bardzo trudne w przypadku opon kierunkowych czy symetrycznych. W zależności od rzeźby – przesunięcie granicy wystąpienia zjawiska aquaplaningu. Opony asymetryczne pozwalają na pewniejsze i szybsze pokonywanie zakrętów – zarówno na suchej, jak i mokrej nawierzchni. Dobrze współgrają z rozwiązaniami stosowanymi w samochodach najnowszej generacji – mogą dobrze współpracować z układami wspomagającymi utrzymanie trakcji i wspomagającymi hamowanie. Pozwalają w każdych warunkach na skuteczne przenoszenie wysokich momentów obrotowych i mocy jakimi dysponują współczesne samochody. Zużywają się wolniej i bardziej równomiernie. Mają atrakcyjny wygląd. Jeśli w swoim aucie posiadasz opony asymetryczne, to pofolguj swojej wyobraźni, wduś akcelerator do dechy (z umiarem), wykorzystaj moc swojego silnika i czuj się bezpiecznie.

Zawodu z tego cyklu odbędą się oprócz Polski jeszcze w Hiszpanii, Słowacji, Ukrainie, na Węgrzech, w Rumunii, Chorwacji i Austrii. Okazuje się, że drifting w Polsce rozwija się w szybkim tempie i charakteryzuje się bardzo wysokim poziomem, stąd decyzja o inauguracji w naszym kraju.

Dodatkowym atutem dla naszej firmy jest fakt, że jednym ze sponsorów jest firma Alcar, producent i dystrybutor felg aluminiowych DOTZ. Fakt ten potwierdza wysoką jakość tych obręczy, tym bardziej że do tego typu jazdy, gdzie występują naprawdę duże obciążenia, felga musi być wytrzymała.

Myślę, że tego rodzaju imprezy, na których można się również zapoznać z ofertą firmy zaopatrującej samochody w obręcze, naocznie można przekonać się o wysokiej jakości produktu. Jest to dodatkowy argument, który pomoże w decyzji doboru felg aluminiowych do naszego samochodu.

Jako ciekawostkę dodam, że wśród kibiców odwiedzających stoisko DOTZ-a rozlosowano komplet felg aluminiowych, oczywiście DOTZ, a więc na następne zawody warto również przyjść.

Azot

Powyższe cechy azotu, w połączeniu ze stosunkowo niskimi kosztami jego wytworzenia, były postrzegane jako bardzo dobra alternatywa wobec powietrza jako czynnika wypełniającego koło. Potwierdziły to badania prowadzone już od połowy ubiegłego wieku przez laboratoria i instytuty badawcze zarówno producentów ogumienia jak i jednostek niezależnych.

Pierwsze zastosowanie azotu jako gazowego wypełniacza kół miało miejsce w bolidach Formuły 1. W sporcie tym doceniono te cechy azotu, które podnosiły przyczepność i kierowalność pojazdu – tj. brak znaczących zmian ciśnienia w kole wraz ze zmieniającą się temperaturą opon. Ponadto, koło wypełnione azotem dużo wolniej się „rozszczelnia”, utrzymując zadane ciśnienie. Wkrótce, pompowanie azotem wprowadzono także w pojazdach użytkowanych w lotnictwie, w przemyśle wydobywczym czy w transporcie materiałów łatwopalnych czyli tam, gdzie użytkowe cechy azotu były szczególnie przydatne.

Cecha azotu, polegająca na utrzymywaniu prawidłowego (zadanego) ciśnienia w kołach, przekłada się na wiele jeszcze innych korzyści. Właściwe ciśnienie wpływa przede wszystkim na żywotność opon (ich przebieg). Jak podają producenci opon, ciśnienie w oponie niższe od nominalnego o 0,2 bara skraca żywotność opony o 10%, a ciśnienie niższe o 0,6 bara powoduje skrócenie jej żywotności prawie o połowę. Ponadto, prawidłowe ciśnienie wpływa: na równomierne (prawidłowe) ścieranie się czoła bieżnika w trakcie eksploatacji, na wielkość zużycia paliwa (spadek ciśnienia w kole powoduje wzrost oporów toczenia), na komfort i bezpieczeństwo jazdy (lepsze, właściwe przyleganie opony do nawierzchni).

Azot, będąc z natury mało reaktywny (w odróżnieniu od tlenu), wpływa korzystnie na powierzchnie, z którymi współpracuje wewnątrz koła. Nie niszczy on ani warstwy butylowej w oponie ani karkasu. Tym samym, ubytki gazu są spowolnione z jednej strony przez prawidłowy stan warstwy butylowej opony, a z drugiej strony z tytułu większych cząsteczek azotu, które wolniej wydostają się na zewnątrz koła. Chroniona przed utlenianiem jest także powierzchnia obręczy.

Zakłada się, że im większe koła w pojeździe (tj. im większa ilość gazu wewnątrz koła), a pojazd im szybszy i mocniejszy, tym korzyści płynące ze stosowania azotu będą większe.
Każdy z użytkowników musi sobie sam odpowiedzieć na pytanie: czy mam się wyrzec korzyści, które wynikają z użytkowania azotu w kołach a także czy stać mnie na rezygnację z poprawy swojego bezpieczeństwa na drodze.

Wyważeniem kół

Kiedy należy wyważyć koła? Koła należy wyważyć zawsze gdy z felgi zostaje ściągnięta opona (np. w celu naprawy). Kolejnym czynnikiem który powoduje że powinniśmy odwiedzić serwis wulkanizacyjny w celu wyważenia kół to przejechanie 10-15 tys km (warto również wtedy przełożyć koła przednie do tyłu i odwrotnie- to pozwoli przedłużyć żywotność opon).

Skutkami jazdy na niewyważonych kołach mogą być:
- mniejszy komfort jazdy
- przyśpieszone zużycie elementów zawieszenia ( w szczególności amortyzatorów)
- zmniejszona przyczepność i kierowalność pojazdem

Przyczynami niewyważenia koła są:
- zły stan opon (opony wyeksploatowane lub wyschodkowane)
- zły stan felg ( felgi uszkodzone lub pokrzywione)
- słaby stan zawieszenia pojazdu ( szczególnie amortyzatorów i drążków kierowniczych
- niedokładne umocowanie koła na piaście
- brak pierścieni centrujących w felgach aluminiowych

Twoja opona posiada mieszankę, która jest dostosowana do jej przeznaczenia oraz funkcji jej poszczególnych elementów. Inna mieszanka będzie stosowana do bieżnika opony zimowej, a inna do bieżnika opony letniej. Jeszcze inna będzie zastosowana do produkcji boków, wypełniacza strefy stopki, czy warstwy wewnętrznej.

W skład mieszanki  wchodzą najczęściej następujące substraty: kauczuk syntetyczny butadienowy (butadienowo-styrenowy), kauczuk naturalny, wypełniacze (sadza i krzemionka), siarka, oleje, żywice, antyutleniacze (opóźniające proces starzenia), katalizatory wulkanizacji oraz szereg innych specyfików ściśle trzymanych w tajemnicy przez producentów, które mają wpływ na określone właściwości.

Wszystkie te substraty dawane są według odpowiednio opracowanej technologii do mieszalników. Istotna jest nie tylko odpowiednia ilość każdego składnika, ale też dokładny moment, w którym zostaną one dodane. Poszczególne składniki są ze sobą mieszane, uzyskując stopniowo jednorodną konsystencję. Gotowej mieszance nadawany jest kształt o wymiarach pozwalających na wykorzystanie w dalszych etapach produkcji. Mieszanki gumowe są  cały czas monitorowane pod kątem spełnienia własności przyjętych w etapie projektowania. Jeśli spełniają założone parametry przekazywane są do kolejnych etapów produkcji. Myślę, że do bezpiecznego brykania po szosach potrzebna nam jest wiedza, czy zaprojektowana mieszanka gumowa w naszych oponach, jest właściwa do pory roku w której podróżujemy.

Podstawową i najważniejszą rzeczą przy tego typu operacjach jest zachowanie oryginalnej średnicy zewnętrznej koła (fabrycznie zamontowanego przez producenta samochodu), mówiąc prościej – koło po każdej tego typu zmianie powinno być tak samo wysokie jak przed. Oczywiście nie da się dobrać zamiennika, który będzie, co do milimetra zgodny z fabrycznym rozmiarem.

Przykład:

opona 195/65R15 – średnica 634,5mm,

podstawowy zamiennik na 16” => 205/55R16 – średnica 631,9mm,

podstawowy/najbardziej popularny, najtańszy (?) zamiennik na 17” => 225/45R17 – średnica 634,3mm.

Przyjęło się, iż tolerancja w wysokości/średnicy koła wynosi 14mm, w przypadku aut osobowych.

Nie zaleca się natomiast stosowania zamienników w przypadku opon dostawczych. Każda zmiana rozmiaru opony, może wiązać się np. ze zmianą nośności opon (niekiedy na niższą), co nie jest raczej rzeczą pożądaną. Zatem przy samochodach dostawczych starajmy się „nie poprawiać fabryki”. Dobór odpowiedniego zamiennika dla profesjonalnego serwisu ogumienia nie jest czynnością trudną, dlatego zachęcam do korzystania z pomocy fachowców…, więc zapraszam do Agromaxu!

Prowadziłem osobiście Alfę Romeo Gulietta i faktycznie Sportrac 5 jest oponą wybitnie cichą. Sam bieżnik w żadnym stopniu nie przypomina już poprzednika, jest asymetryczny. Czas pokaże, jak klienci odbiorą nowy design opony (by Giugiaro) – wzór bieżnika może się podobać jednak biorąc pod uwagę punkt odniesienia w postaci Sportrac 3 wiele osób z pewnością przeżyje szok. Sportrac 3 sprawiał wrażenie opony od traktora, już sam wygląd odprowadzał wodę na boki… Sportrac 5 teoretycznie powinien być lepszy pod każdym względem a nowy wzór bieżnika wpasuje się idealnie pomiędzy konkurencję z najwyższej półki np. Goodyear Efficientgrip, Duragrip, Pirelli P7.