Zużyta opona – co z nią zrobić?

Zużyta opona, która nie nadaje się już do jazdy nie musi okazać się problemem. Istnieje wiele metod na ich wykorzystanie, dzięki czemu nie musisz martwić się o zajmowanie miejsca w Twoim garażu. Z naszym artykułem dowiesz się co zrobić ze starymi oponami oraz w jaki sposób można sprawić by znów były użyteczne.

stara opona
Stara opona nie musi rozkładać się na wolnym powietrzu

Stare opony – po czym poznać i co z nimi zrobić?

Ogumienie jest nieodłącznym elementem wyposażenia każdego pojazdu, które podczas jazdy ulega zużyciu. Jego żywotność jest ściśle ograniczona przepisami, tak by zmniejszyć ryzyko wystąpienia uszkodzeń. Szacuje się, że od daty produkcji maksymalną granicą użytkowania jest 10 lat, jednak przez pierwsze 5 lat opona zachowuje właściwości eksploatacyjne jakby była nadal nowa. Dzieje się tak jedynie, gdy ogumienie jest przechowywane w odpowiedni sposób. Z biegiem lat opony stają się bardziej podatne na usterki, co negatywnie wpływa na bezpieczeństwo podróżujących osób. Najczęstszymi sygnałami świadczącymi o konieczności wymiany są: parcenie i spękanie gumy, odkształcenia czy wyraźne zużycie bieżnika. Ogumienie z tego typu defektami nie musi okazać się wcale zbędne. Istnieje kilka możliwości wykorzystania zużytych opon, które po ingerencji maszyny lub człowieka, zyskują nowe zastosowanie lub są utylizowane w sposób dobry dla środowiska, np.:

  1. utylizacja opon
    • pozostawienie ich w warsztatach wulkanizacyjnych, podczas wymiany na nowe (warsztaty nie posiadają obowiązku ich przyjęcia – wszystko zależy od wewnętrznych ustaleń),
    • oddanie do Punktu Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK) położonego nieopodal miejsca Twojego zamieszkania,
    • oddanie ogumienia do Centrum Utylizacji Opon lub do firmy o podobnej charakterystyce
  2. recykling opon – odzysk i przetwarzanie starych opon na surowce, materiały;
  3. regeneracja – poddanie bieżnikowaniu (naklejeniu nowego bieżnika na oponę);
  4. przerabianie – tworzenie przedmiotów do domu i ogrodu
huśtawka opona
Wykorzystanie zużytej opony

Odpady gumowe – gdzie wykorzystuje się zużyte opony?

Szacuje się, że w Polsce stare opony stanowią ok. 80% odpadów gumowych. Taka ilość materiału stwarza ogromne możliwości przetworzenia na nowe produkty, które wykorzystujemy w codziennym życiu. Zapoznaj się z najczęstszymi metodami zagospodarowania zużytych opon i zobacz co można z nich uzyskać:

  • recykling materiałowy – przetworzenie opon do postaci surowców, gotowych do ponownego użycia i wytworzenia z nich nowych wyrobów. Za pomocą tego sposobu uzyskuje się: pył i miał gumowy, granulat oraz grys. Te pierwsze elementy wykorzystywane są m.in. jako gumowe wykładziny, uszczelnienia do samochodów lub jako dodatek do asfaltu drogowego. Grys i granulat nadają się do budowy nawierzchni placów zabaw, boisk sportowych, ekranów tłumiących hałas czy elastycznej kostki brukowej;
  • recykling metodą pirolizy – poddanie opon procesowi roztopienia w temperaturze 400-700 stopni Celsjusza bez dostępu tlenu. W ten sposób uzyskuje się oleje, gazy paliwowe, stal czy grafit, które poddawane są dalszej obróbce. Płynne surowce nadają się jako opał, a stałe znajdują zastosowanie w przemyśle drukarskim;
  • spalanie – odzysk energetyczny tylko i wyłącznie w warunkach fabrycznych, np. w cementowniach (nigdy w domowych!), ze względu na wysoką temperaturę spalania powyżej 1000 stopni Celsjusza. Przy zachowaniu tych wymogów, nie powodują one wzrostu emisji szkodliwych gazów do atmosfery;
  • bieżnikowanie – wymiana bieżnika w starej oponie na nowy, metodą na zimno lub na gorąco. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 1 kwietnia 1999 r., nacięcie jest możliwe tylko wtedy, gdy głębokość  rzeźby bieżnika wynosi mniej niż 1,6 mm, a sama opona nie stwarza zagrożenia użytkowania.

Zrób to sam – co zrobić ze starymi oponami w domu?

Zużyta opona łatwo może zostać przerobiona na dekoracje. Nie musisz posiadać szczególnych umiejętności majsterkowicza, by stworzyć „coś z niczego”. Wystarczy odrobina kreatywności i chęci, by wykorzystać opony w ogrodzie, jako: meble, kwietniki, kosze, studnie, łabędzie, ślimaki i wiele innych. Wspominając okres dzieciństwa nie sposób zapomnieć o huśtawce z opony, zawieszonej na sznurze, a dodając do tego jeszcze tunel z opon i równoważnię, stworzysz przyjazny plac zabaw dla dzieci. Z łatwością można również stworzyć meble domowe –  pufy, legowisko dla swojego czworonoga czy stolik z opony. Zużyte ogumienie często jest również wykorzystywane do tworzenia okresowych dekoracji, na przykład przy okazji wiejskich dożynek. Hitami tegorocznych ozdób były ciągniki oraz minionki z opon.

Wiele osób zastanawia się jak wykonać takie rzeczy. Należy pamiętać, że opona uprzednio powinna zostać umyta oraz odtłuszczona. Dopiero wtedy możemy przystąpić do kolejnych działań. Częstym pytaniem jest również to, czym pomalować opony do ogrodu tak, by farba nie schodziła z nich w trakcie deszczu. Najprostszym sposobem jest użycie farby akrylowej, która posiada oznaczenie „do użytku zewnętrznego”. Wówczas mamy pewność, że żadne opady atmosferyczne nie uszkodzą koloru naszych ozdób. Inną opcją jest również farba w sprayu do zastosowań dekoracyjnych.

W Internecie można znaleźć wiele inspiracji. Zarówno instrukcje w jaki sposób stworzyć pewne elementy, jak i propozycje coraz to nowego wykorzystania ogumienia. Poniżej publikujemy zdjęcia przedstawiające przykłady jak zużyta opona towarzyszy w codziennym życiu choć w nieco innej roli:

  •  rzeźby
rzeźba lew Erewań
Rzeźba lwa w stolicy Armenii
  • ozdoby z opon do ogrodu
ozdoba z opony
Ozdoba ogrodowa z opony
  • kwietniki
Wiszące kwietniki z opon
filiżanka z opony
Doniczki z opon
  • huśtawki
Zużyta opona jako huśtawka ogrodowa
zużyta opona jako huśtawka
Huśtawka z „uszami”
  • zabezpieczenia dla statków i łodzi

    pomost opony
    Ochrona pomostu
opony statek
Odbijaki na burcie statku
  • elementy treningowe
    tor przeszkód opony
    Tor przeszkód

    podnoszenie opon
    Opona treningowa